Podsumowujemy pilotaż mikrohubu przeładunkowego | O technologii na głos | Cykl „Obok logistyki” #119

Data publikacji: 26 lutego 2026

💡 Pół roku trwał pilotaż mikrohubu przeładunkowego w Poznaniu. Jak się sprawdził? O ile zmniejszyła się emisyjność dostaw? Czy odbiorcy przesyłek zauważyli różnicę?

💡 O tym Małgorzata Lamperska rozmawia z Martą Cudziło, kierownikiem Grupy Badawczej Logistyki i zastępcą dyrektora Centrum Nowoczesnej Mobilności i Wiktorem Żuchowskim, głównym specjalistą ds. rozwoju logistyki w Łukasiewicz – Poznańskim Instytucie Technologicznym.

Zobacz odcinek na YouTube
Posłuchaj podcastu na Spotify i Apple Podcasts

Mikrohuby przeładunkowe i rowery cargo w Poznaniu: jak wypadł pilotaż „zielonej ostatniej mili”?

Logistyka miejska stoi przed wyzwaniem pogodzenia rosnącej liczby paczek z restrykcyjnymi normami emisji i zatłoczeniem centrów miast. Rozwiązaniem, które przeszło intensywne testy w stolicy Wielkopolski, jest duet mikrohubów przeładunkowych i elektrycznych rowerów cargo. Wyniki sześcio miesięcznego pilotażu realizowanego przez Łukasiewicz – Poznański Instytut Technologiczny we współpracy z firmą GLS Poland rzucają nowe światło na efektywność ekologiczną i operacyjną takich rozwiązań.

Z tego artykułu dowiesz się:

Czym dokładnie jest mikrohub przeładunkowy i jaką rolę pełni w procesie dostaw?
Dlaczego rowery cargo mogą obsłużyć nawet 30% wolumenu paczek w centrach miast?
W jaki sposób wykorzystanie mikrohubu wpływa na redukcję śladu węglowego i emisji szkodliwych substancji?
Jakie są realne koszty operacyjne dostaw rowerowych w porównaniu do transportu samochodowego?
Dlaczego wsparcie władz miejskich i uproszczenie procedur jest kluczowe dla rozwoju ekologicznej logistyki?

Czym jest mikrohub i jak wygląda proces „zielonej ostatniej mili”?

Mikrohub to niewielki obiekt o gabarytach kontenera lub małego garażu, którego głównym zadaniem jest umożliwienie sprawnego przeładunku przesyłek z samochodów dostawczych na rowery. To kluczowe ogniwo tzw. zielonej ostatniej mili, pozwalające ominąć problem lokalizacji centrów dystrybucyjnych dużych operatorów poza granicami miast. Dzięki mikrohubowi możliwe jest fizyczne przekazanie paczek na pojazdy bardziej przyjazne środowisku bezpośrednio w strefie dostaw.

W poznańskim pilotażu proces ten był w pełni zintegrowany z realnymi operacjami logistycznymi firmy GLS Poland. Codziennie około godziny 9:30 samochód dostarczał przesyłki do mikrohubu, gdzie kurierzy sortowali je i ładowali do skrzyń ładunkowych rowerów. Po zakończeniu cyklu trwającego od trzech do pięciu godzin, rowery wracały do bazy, a ewentualne niedostarczone paczki odbierał kurier samochodowy.

Ile paczek może przewieźć kurier na rowerze cargo?

Efektywność rowerów cargo w centrum Poznania okazała się znacząca. Średnio na każdy rower przypadało 53 przesyłki dziennie, co przy wykorzystaniu kilku jednostek dawało około 160 obsłużonych paczek w ciągu dnia. Liczba ta fluktuuje w zależności od sezonu – jest wyższa przed świętami i niższa w miesiącach takich jak styczeń.

Ograniczeniem dla rowerów pozostaje jednak gabaryt i masa przesyłek. W analizowanym rejonie Poznania rowery przejęły około 30% paczek dedykowanych dla tego obszaru. Pozostałe 70% wciąż musiało być dostarczane autami ze względu na ich wielkość. Mimo to, eksperci podkreślają, że 30% to istotna wartość dodana w wymiarze społecznym i środowiskowym.

Warto zaznaczyć, że w Polsce obowiązują specyficzne regulacje techniczne – szerokość roweru cargo jest ograniczona do 90 cm, podczas gdy w większości krajów europejskich dopuszczalny jest jeden metr. Konstrukcje te są bardzo zróżnicowane (trzy- i czterokołowe), co determinuje ich zwrotność i możliwości załadunkowe

O ile spadła emisja gazów dzięki zastosowaniu mikrohubu?

Wpływ pilotażu na środowisko mierzono w kontekście całego procesu ostatniej mili. Sam mikrohub został zaprojektowany z myślą o ekologii – wyposażono go w panele fotowoltaiczne, które w istotny sposób wspierały jego zapotrzebowanie energetyczne.

Najważniejsze wnioski dotyczą jednak samej emisji podczas dostaw. Wyliczono, że w całym rejonie obsługiwanym przez GLS, mimo że rowery woziły tylko 30% przesyłek, ogólna emisja substancji szkodliwych spadła o 29%. Wynik ten jednoznacznie potwierdza, że przejście na transport rowerowy jest skuteczną metodą walki ze śladem węglowym w miastach.

Czy klient odczuje różnicę w czasie dostawy paczki rowerem?

Z perspektywy ostatecznego odbiorcy wprowadzenie rowerów cargo okazało się całkowicie neutralne. Klienci nie zauważyli zmian w formie ani czasie dostawy – dla większości z nich kluczowe jest po prostu otrzymanie przesyłki, niezależnie od pojazdu, jakim porusza się kurier.

Pojawił się za to pozytywny aspekt społeczny. Nowoczesne rowery cargo wzbudzały sympatię mieszkańców – kurierzy anegdotycznie wspominali nawet o próbach zakupu lodów od nich, gdyż pojazdy kojarzyły się z mobilnymi punktami sprzedaży. Eksperci wskazują jednak, że warto budować jeszcze większą świadomość ekologiczną klientów, np. poprzez informowanie ich w systemie śledzenia, że paczka jedzie rowerem. Przyszłościowym rozwiązaniem, badanym w ramach projektu Green, mogłaby być możliwość wyboru przez klienta dostawy niskoemisyjnej, nawet za niewielką dopłatą.

Dlaczego dostawy rowerowe są obecnie droższe od samochodowych?

Mimo korzyści ekologicznych, rachunek ekonomiczny pozostaje wyzwaniem. Kalkulacje wykazały, że dostawy rowerem są obecnie o kilka do kilkunastu procent droższe niż te realizowane samochodem (!). Wynika to m.in. z faktu, że mikrohub w pilotażu był wykorzystywany tylko przez około 4 godziny dziennie, co nie pozwalało na pełną optymalizację kosztów stałych.

Operatorzy logistyczni muszą obecnie „ważyć” te koszty względem korzyści wizerunkowych, środowiskowych i społecznych. Eksperci zaznaczają jednak, że różnica ta jest na tyle niewielka, że może zostać zniwelowana w przyszłości poprzez lepsze wykorzystanie infrastruktury lub zmianę modeli biznesowych.

Jak mikrohub wpływa na komfort i higienę pracy kurierów?

Aspekt społeczny pilotażu dotyczył również samych kurierów. Praca na rowerze cargo jest ciężka fizycznie, mimo elektrycznego wspomagania. Mikrohub znacząco podniósł komfort ich pracy. Dzięki dwóm bramom (jedna dla auta, druga dla rowerów) kurierzy mogli przeładowywać paczki bezpośrednio z samochodu wewnątrz budynku, bez narażenia na palące słońce, deszcz czy śnieg.

W hubie zapewniono przestrzeń socjalną: nagrzewnice, stoliki i krzesła, co przy pilotażu trwającym od grudnia do maja (obejmującym zimę i wiosnę) miało kluczowe znaczenie dla osób spędzających cały dzień na trasie. Kurierzy podkreślali również, że rower cargo daje większą elastyczność – pozwala podjechać bliżej drzwi odbiorcy, co skraca dystans pokonywany pieszo z ciężką paczką.

Jakie bariery infrastrukturalne utrudniają jazdę rowerem cargo?

Choć Poznań jest oceniany jako miasto z dobrą infrastrukturą rowerową, kurierzy cargo dostrzegają bariery niewidoczne dla zwykłych cyklistów. 90-centymetrowy rower o dużej masie nie „przeskoczy” krawężnika i trudniej nim manewrować na wąskich kontrapasach.

Symulacje tras wykazały, że rowery są bezkonkurencyjne tam, gdzie ruch samochodowy jest ograniczony, a sieć ulic jednokierunkowych gęsta. Rowerzyści mogą korzystać z kontraruchu, co skraca ich czas dojazdu w porównaniu do aut. Ciekawym spostrzeżeniem z analiz danych było to, że kurierzy instynktownie podjeżdżają bliżej celu, im cięższa jest paczka, co potwierdziło większą swobodę parkowania roweru względem furgonetki.

Dlaczego wsparcie miasta jest kluczowe dla ekologicznej logistyki?

Jednym z największych wyzwań pilotażu okazała się biurokracja. Przygotowanie do postawienia hubu trwało bardzo długo ze względu na konieczność uzyskania zgód na zajęcie terenu, zwłaszcza w obszarach podlegających konserwatorowi zabytków. Nawet przy dobrej woli miasta, które było partnerem projektu, procedury administracyjne były czasochłonne i skomplikowane.

Eksperci apelują do włodarzy miast o stworzenie „szybszej ścieżki” dla takich inicjatyw. Aby logistyka rowerowa stała się powszechna, miasta muszą nie tylko rozwijać drogi rowerowe, ale też ułatwiać dostęp do gruntów pod huby na preferencyjnych warunkach.

Jaka jest przyszłość mikrohubów? Kierunek: współdzielenie

Instytut Łukasiewicz – PIT planuje już kolejne kroki. Aby uniknąć analogii do niekontrolowanego przyrostu automatów paczkowych, postulowane jest tworzenie przestrzeni współdzielonych przez wielu operatorów. Konstrukcja poznańskiego hubu jest modułowa i skalowalna, co pozwala na dobudowywanie kolejnych segmentów dla innych firm.

Wizja rozwoju zakłada, że mikrohuby powinny pełnić więcej funkcji:

Miejsca odbioru i nadawania paczek przez klientów (zastępowanie wielu automatów jednym punktem).
Rozbudowane zaplecze socjalne i serwisowe dla kurierów.
Centra obsługi różnych strumieni dostaw, np. żywności z restauracji czy zakupów spożywczych w godzinach popołudniowych.

Model „sharing economy” w logistyce jest trudny biznesowo ze względu na wymianę danych i synchronizację stawek, ale to jedyny kierunek pozwalający na realne obniżenie kosztów i odciążenie miast.

Podsumowanie

Pilotaż w Poznaniu udowodnił, że duet mikrohub i rower cargo to dojrzałe rozwiązanie technologiczne, które realnie redukuje emisję i nie obniża jakości obsługi klienta. Choć finansowo wciąż wymaga dopłat, korzyści społeczne i środowiskowe sprawiają, że rozwiązanie to jest stosowane w Poznaniu i innych miastach nawet po zakończeniu oficjalnego projektu. Sukces ekologicznej logistyki zależy teraz od trójstronnej współpracy: determinacji biznesu, świadomości odbiorców i aktywnego wsparcia ze strony miast.

Posłuchaj pełnej rozmowy o logistyce miejskiej

Chcesz poznać więcej szczegółów dotyczących technicznych aspektów rowerów cargo oraz zakulisowych wyzwań projektu Greta? Zapraszamy do wysłuchania 119. odcinka podcastu „O technologii na głos” z cyklu „Obok logistyki”, w którym Marta Cudziło i Wiktor Żuchowski szczegółowo omawiają wyniki badań.